Jestem w ciąży

Dieta w ciąży

Jednym z warunków prawidłowego rozwoju płodu jest prawidłowe żywienie w okresie poprzedzającym ciążę i w trakcie ciąży. Znaczenie ma tutaj nie tylko ilość spożywanych kalorii, lecz także dostarczenie organizmowi odpowiedniej ilości białka, witamin, minerałów i nienasyconych kwasów tłuszczowych. Zdrowe odżywianie i radość z przebiegu ciąży nie mogą polegać na ciągłym liczeniu kalorii i obliczaniu procentowej zawartości poszczególnych składników w diecie, warto słuchać podpowiedzi własnego organizmu i w dużym stopniu jeść to, na co ma się ochotę. Ogólnie należy przyjąć, że należy się odżywiać zdrowo. W miarę możliwości należy unikać mocno przetworzonych produktów spożywczych, jak również takich, które pochodzą od zwierząt hodowanych z użyciem sterydów, antybiotyków itp. Oczywiście to ostatnie zalecenie trudno jest zrealizować.

Zapotrzebowanie na energię w pierwszym trymestrze ciąży (1900 kcal) nie różni się od okresu sprzed ciąży, dopiero w drugim i trzecim trymestrze zwiększa się i dochodzi do 2300 kcal/dzień. W ciąży nie należy jeść za dwoje! Znacznie ważniejsze jest to, aby regularnie przyjmować posiłki i jeść częściej, ale w mniejszych ilościach.

Wielkość przyrostu masy ciała zależna jest od wagi przed ciążą. Ogólnie nie powinien być większy niż 20% masy sprzed ciąży, a do 20. tyg. może obniżyć się nawet do 2 kg. Obniżenie wagi może wiązać się z występowaniem nudności i wymiotów. Większe obniżenie wagi ciała może być szkodliwe, wiązać się z obniżeniem wagi ciała dziecka i w skrajnych przypadkach może być przyczyną występowania wad wrodzonych.

U kobiet z przedciążowym BMI (indeks masy ciała) <19,8 (niedowaga) przyrost masy ciała w ciąży może wynieść 12,5-18 kg; z przedciążowym BMI od 19,8 do 26 (prawidłowa masa ciała) przyrost masy ciała może wynieść 11,5-16 kg; z przedciążowym BMI 26-29 (nadwaga) przyrost masy ciała może wynieść 7-11,5 kg; z przedciążowym BMI >29 (otyłość) przyrost masy ciała nie powinien przekraczać 7 kg w przebiegu ciąży. Nadmierny przyrost wagi w trakcie ciąży może skutkować komplikacjami w przebiegu ciąży i w trakcie porodu. Komplikacje przy porodzie wynikają najczęściej ze zbyt dużej wagi noworodka.

Oczywiście najlepiej jest, kiedy przed zajściem w ciążę kobieta ma prawidłową masę ciała, tzn. BMI ma wartość pomiędzy 19 a 25. Wartość indeksu możemy obliczyć, dzieląc wagę w kilogramach przez wzrost wyrażony w metrach podniesiony do kwadratu, np. dla kobiety ważącej 60 kg i mierzącej 165 cm wzrostu będzie to wyglądało następująco: 60 / 1,65 x 1,65 = 60 / 2,72 = 22,05.

W okresie występowania nudności i wymiotów należy pamiętać o częstym przyjmowaniu posiłków w małej ilości, dostarczeniu do organizmu większych ilości węglowodanów, płynów i spożywaniu ostatniego posiłku późno przed snem.

Głównym źródłem białka powinny być jajka, mięso białe, ryby, mleko i produkty mlekopochodne (sery, kefiry i inne). W przypadku występowania nietolerancji mleka krowiego nie należy zmuszać się do picia mleka, a ograniczyć do spożywania produktów mlecznych, które na etapie produkcji przeszły proces fermentacji: maślanki, serów, kefirów, jogurtów itp. Należy pamiętać, że białko roślinne ma mniejszą wartość odżywczą od białka zwierzęcego. Nie zawiera wszystkich aminokwasów niezbędnych do budowy rosnącego organizmu.

Zalecane jest spożywanie nienasyconych tłuszczów roślinnych (oleje roślinne, ryby morskie). Ilość spożywanych nienasyconych kwasów tłuszczowych powinna być dwa razy większa niż tłuszczów pochodzenia zwierzęcego. O ile spożywanie produktów mlecznych jest korzystne w ciąży, o tyle lepiej, by zawierały mniejszą ilość tłuszczu u osób z nadwagą. Bardzo cennym tłuszczem jest masło zawierające witaminę A i D.

Węglowodany w ciąży są bardzo ważnym składnikiem diety, szczególnie jeżeli są to: kasze, ciemne pieczywo, otręby. Ważnym jest ograniczenie spożycia cukrów prostych: słodyczy, cukru i innych.

Zrównoważona dieta w czasie ciąży powinna zawierać znaczne ilości warzyw i owoców, bezcennego źródła witamin. Spożywając warzywa i owoce, należy zwrócić szczególną uwagę na ich dokładne mycie – pod żadnym pozorem nie mogą być zabrudzone ziemią, gdyż wiąże się to z ryzykiem zakażenia toksoplazmozą. Warzywa i owoce są ważnym źródłem błonnika. Zwiększona ilość błonnika działa regulująco na perystaltykę jelit, która w czasie ciąży ulega spowolnieniu, co przyczynia się do częstszego występowania zaparć. Warzywa są również ważnym źródłem folianów – kwasu foliowego. Warto pamiętać o pietruszce, szpinaku, zielonym groszku, orzechach, fasolce szparagowej, brokułach, kalafiorze, kapuście pekińskiej, marchwi, grejpfrutach, kiwi i innych.

Profilaktyczne stosowanie kwasu foliowego w dawce 0,4 mg/dobę powinno rozpocząć się na trzy miesiące przed ciążą i trwać jeszcze przez pierwszy trymestr, chyba że lekarz zaleci inaczej. Należy pamiętać, że w dzisiejszych czasach trudno jest stosować dietę, która zapewni pokrycie zapotrzebowania na kwas foliowy w trakcie ciąży. Wynika to również z mody na opalanie – promienie ultrafioletowe rozkładają kwas foliowy w skórze, a jego niedobór może być przyczyną ciężkich wad układu nerwowego u płodu.

Kobieta ciężarna powinna wypijać dziennie minimum 2 litry płynów, w tym około 1 litr mleka. Należy pamiętać o płynach szczególnie w przypadku występowaniu wymiotów w początkowym okresie ciąży oraz w gorące i upalne dni. Dodatkowe ilości płynów zalecane są również jako profilaktyka zakażeń układu moczowego. Zaleca się wody z naturalnych źródeł nisko- i średniomineralizowane, niskosodowe.

Witaminy i ich uzupełnianie nie jest bezwzględnie konieczne w początkowym okresie ciąży. Przed 12 tyg. ciąży nie należy dodatkowo stosować witamin zwierających jod. Dodatkowe ilości jodu przed 12. tyg. ciąży mogą nasilać nudności i wymioty, co może być związane z przejściowym zaostrzeniem nadczynności tarczycy.

Nie należy spożywać produktów niewiadomego pochodzenia, spożywać surowego mięsa (np. tatara), surowych jaj i ryb. Należy dbać, aby produkty spożywcze były prawidłowo przechowywane i świeże.

Gabinety ginekologiczne Poznań Ginekolog Poznań - Nereida